Malarstwo pasyjne w Tworogu

Szczególną formą przeżywania Wielkiego Postu i wyrazem pobożności jest malarstwo pasyjne. Prócz przedstawienia Drogi Krzyżowej, czy samego Ukrzyżowania w tym obszarze tematycznym pojawiają sceny modlitwy Jezusa w Ogrójcu oraz pojmania. W naszej gminie mamy przykład. Zabytek znajduje się w samym centrum Tworoga. Mowa o przyzamkowej kaplicy Najświętszego Serca Jezusowego. Przez oszklone drzwi kaplicy można dostrzec ołtarz. Na jego froncie widać niewyraźny, ale wciąż czytelny obraz.

W centralnym miejscu, przy głazie klęczy Jezus. Po lewej stronie widać śpiących uczniów, po prawej postacie z halabardami zbliżają się, by pojmać Zbawiciela. Historycy sztuki nie mają wątpliwości, że jest to scena „Modlitwy w Ogrójcu”. Stan zachowania obrazu nie jest idealny, upływa czasu pozostawił na nim swój ślad, jednak z całą pewnością mamy w Tworogu zabytek, który w okresie Wielkiego Postu nabiera dodatkowego znaczenia.

Nie mamy żadnych informacji o autorze obrazu. Nie jest również znana dokładna data powstania ołtarza. Według karty ewidencji zabytku architektury i budownictwa oraz „Katalogu zabytków sztuki w Polsce” kaplica pochodzi z 1796 r. Fryderyk Zgodzaj w książce „Dwa Rogi” sugeruje jednak, że kaplica jest starsza. – W księgach parafialnych istnieje zapis, iż w 1679 roku był w Tworogu biskupi wizytator Lorenz Joannston, więc niewykluczone, że na tę okoliczność został zrobiony ów ołtarzyk i w tym czasie została wybudowana kaplica, skoro w 1794 roku już był przeprowadzony remont – czytamy w „Dwóch Rogach”.

Barokowa, murowana, tynkowana kaplica przeszła już kilka remontów, m.in. w połowie lat pięćdziesiątych XX wieku. Zmieniono wówczas gont. Kolejny remont przeprowadzono w 2002 r. – Po remoncie dachu kaplica została pomalowana i oszklona. Na ścianie kaplicy został powieszony krucyfiks i powrócił ołtarzyk, który ponad ćwierć wieku był w depozycie. Brakuje jeszcze dwóch figur z Grupy Krzyżowej i dzwonu, który był zawieszony w sygnaturce wieżyczki – odnotował Fryderyk Zgodzaj w „Dwóch Rogach”.

Foto. Kapliczka w parku przyzamkowym w Tworogu została zbudowana na rzucie kwadratu o zaokrąglonych narożnikach i segmentowo występującej ściance frontowej i tylnej, z narożnikami opiętymi pilastrami dźwigającymi niepełne belkowanie. Wewnątrz sklepienie kolebkowe z lunetami. Mensa ołtarzyka z malowaną od frontu sceną Pojmania Chrystusa oficjalnie z XVIII w. Na mensie rzeźby z XVIII w.: krucyfiks i dwie figury aniołów – brzmi fragment opisu obiektu z 1966 r.